૯૯% લોકો નહિ જાણતા હોય કે હવનમાં આહુતિ આપતી વખતે સ્વાહા કેમ બોલવામાં આવે છે? જાણો તેની પાછળની વાર્તા

Astrology

સનાતન ધર્મમાં અનેક પ્રકારની ધાર્મિક વિધિઓ જણાવવામાં આવી છે, જેમાં હવન અને યજ્ઞનું વિશેષ મહત્વ જણાવવામાં આવ્યું છે. તમામ શુભ પ્રસંગો અને ધાર્મિક કાર્યોમાં ઘરમાં હવનનું આયોજન કરવામાં આવે છે. નવા મકાન, દુકાન, ધંધો કે લગ્ન જેવા તમામ પ્રસંગોએ હવન અને યજ્ઞ ચોક્કસપણે કરવામાં આવે છે. આપણા દેશમાં હવનની પરંપરા ઘણી જૂની છે. જો તમે ક્યારેય હવન દરમિયાન ધ્યાન કર્યું હોય, તો તમે જોયું જ હશે કે મંત્ર પછી સ્વાહા શબ્દ ચોક્કસપણે બોલાયો છે અને તેના પછી જ આહુતિ આપવામાં આવે છે.પરંતુ શું તમે જાણો છો કે દરેક યજ્ઞ પર શા માટે સ્વાહા શબ્દ ઉચ્ચારવામાં આવે છે અને શા માટે તેને કહેવું જરૂરી માનવામાં આવે છે? જો નહીં, તો ચાલો તમને જણાવીએ કે દરેક યજ્ઞ પર શા માટે સ્વાહા શબ્દનો ઉચ્ચાર કરવામાં આવે છે…

હવન વખતે સ્વાહા કેમ કહેવાય છે?હવન દરમિયાન સ્વાહા બોલવા વિશે ઘણી દંતકથાઓ છે. પ્રથમ માન્યતા અનુસાર, સ્વાહા પ્રજાપતિ દક્ષની પુત્રી હતી. સ્વાહાના લગ્ન અગ્નિ દેવ સાથે થયા હતા. એટલા માટે જ્યારે પણ કોઈ વસ્તુ અગ્નિને અર્પણ કરવામાં આવે છે, ત્યારે તેની પત્નીને પણ એકસાથે યાદ કરવામાં આવે છે, ત્યારે જ અગ્નિદેવ તે વસ્તુનો સ્વીકાર કરે છે. આ ઉપરાંત, અન્ય દંતકથા અનુસાર, સ્વાહાનો જન્મ પ્રકૃતિની કળા તરીકે થયો હતો. ભગવાન કૃષ્ણએ સ્વાહાને વરદાન આપ્યું હતું કે દેવતાઓ તેમના નામ પર જ હવિષ્ય (બલિદાન) પ્રાપ્ત કરશે. આ જ કારણ છે કે હવન દરમિયાન સ્વાહા ચોક્કસપણે ઉચ્ચારવામાં આવે છે.

અન્ય એક દંતકથા અનુસાર, એકવાર દેવતાઓ સાથે દુકાળ પડ્યો, તેઓને ખાવા-પીવાની તંગી થવા લાગી. આવી સ્થિતિમાં બ્રહ્માજીએ એક ઉપાય શોધી કાઢ્યો કે પૃથ્વી પરના બ્રાહ્મણો દ્વારા દેવતાઓને ખોરાકની વસ્તુઓ પહોંચાડવી જોઈએ. અગ્નિદેવને આ માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા હતા, કારણ કે અગ્નિમાં ગયા પછી કંઈપણ શુદ્ધ થઈ જાય છે. પરંતુ અગ્નિદેવમાં તે સમયે ભસ્મનું સેવન કરવાની ક્ષમતા ન હતી, તેથી જ સ્વાહાની ઉત્પત્તિ થઈ. આ પછી, જ્યારે પણ અગ્નિદેવને કંઈપણ અર્પિત કરવામાં આવતું, ત્યારે સ્વાહા તેનું સેવન કરીને દેવતાઓને લઈ જતી.ત્યારથી સ્વાહા હંમેશા અગ્નિદેવ સાથે રહે છે. જ્યારે પણ કોઈ ધાર્મિક કાર્ય કરવામાં આવે છે, ત્યારે સ્વાહા દેવતાઓને સ્વાહા બોલીને ચઢાવવામાં આવેલી વસ્તુ લે છે.

જ્યોતિષ શાસ્ત્ર અનુસાર હવન દ્વારા દેવતા ગ્રહણ ન થાય ત્યાં સુધી કોઈ યજ્ઞ પૂર્ણ થતો નથી. જ્યારે અગ્નિમાં આહુતિ આપતી વખતે ‘સ્વાહા’ કહે છે ત્યારે જ દેવતાઓ હવન સામગ્રીનો સ્વીકાર કરે છે. તેથી હવન દરમિયાન સ્વાહા કહેવામાં આવે છે.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *